button_sorulink Karaciğer Hastalıkları Karaciğer Hastalıkları Karaciğer Hastalıkları

ALKOLİK KARACİĞER HASTALIĞINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER NELERDİR?


Aşırı miktarda alkol tüketenlerin yaklaşık % 25’inde AKH gelişir. Alkoliklerin otopside % 10- 15’inde siroz tespit edilmiştir. Aşırı alkol tüketen herkeste neden aynı şekilde AKH gelişmemektedir? Bu sorunun cevabı tek bir faktöre bağlı değildir.

1.    Alkolik karaciğer hastalığı için ne kadar alkol ne süreyle alınmalı?
   
Genellikle 5 yıldan daha uzun süre günde 80 gram alkol kullanımı erkekler için AKH gelişmesine neden olur. 6 kutu bira veya 1 litre şarap, 200 ml rakı 80 gram alkol içerir. Kadınlarda sınır günlük 20 gram alkoldür.

2.    Genetik özelliğin etkisi var mı?

AKH gelişiminde genetik önemli rol oynar. Alkolin metabolize edilme hızını genetik özellikler belirler ve bu da toksisite açısından önemlidir. Alkolü yavaş metabolize edenlerde toksisite daha fazladır.
Asya toplumunda alkolü metabolize eden enzim aktivitesinde yetersizlik sonucu toksik metabolitlerin birikimi sonucu ciltte kızarıklık, kalp hızında artma, şiddetli bulantı ve kusmaya neden olur. Bu da alkol tüketimini sınırlandıran bir özelliktir.

3.    Cinsiyet önemli mi?

Kadınlar alkolün etkisine daha çok duyarlı olmalarına rağmen erkeklerde siroz daha sık gözlenir. Ancak alkolik sirozlu kadınların beklenen yaşam süreleri alkolik sirozlu erkeklerden daha kısadır. Yani kadınlar daha az alkolle daha kısa sürede siroz olurlar ve daha kısa süre yaşarlar.
Kadınların alkole neden daha duyarlı oldukları kesin olmamakla birlikte bazı hipotezler öne sürülmektedir. Bunlar kadınların daha küçük yapılı olmaları ve kilogram başına düzen alkolün fazla olması, hormonal faktörler, alkol metabolize eden enzim miktarında yetersizlik gibi. Ancak aynı ağırlık ve yaştaki erkek ve kadın aynı sürede eşit miktar alkol tükettikleri halde kan alkol düzeyi kadında daha yüksek ve diğer organlardaki alkol toksisitesi  daha fazladır. Ancak alkol bağımlılığı durumunda alkol yoksunluğuna karşı duygularını kontrol etmede erkek alkoliklerden daha başarılıdırlar. Böylece aile bireyleri, sosyal çevreleri ve doktorları alkol bağımlılığından kolayca şüphelenmezler.

4.    Diğer karaciğer hastalıklarının varlığında alkol tüketilebilir mi?

Karaciğere potansiyel toksisitesi nedeniyle alkol kullanımı önceden var olan bir çok karaciğer hastalıklarının progresyonunu olumsuz anlamda etkiler. Özellikle hepatit C’de az miktarda dahi tüketilen alkol hepatit C virusunun çoğalmasını provake etmekte ve sonuçta karaciğer hasarını artırmaktadır. Yine benzer olarak hepatit B’li hastalarda alkol kullanımı hastalığın progresyonunu hızlandırmakta, siroza gidişi kolaylaştırmaktadır. Karaciğerde demir birikimi ile giden hemokromatoz denen hastalıkta alkol demir emilimini artırabilmekte ve demirin karaciğerde oluşturduğu hasarı şiddetlendirmektedir. Bu hastalarda karaciğer kanseri riski alkol kullanımına bağlı olarak en az iki kat artmıştır.

5.    Karaciğere zararlı olabilecek ilaçların kullanılabilir mi?

İlaçların büyük bir kısmı alkol gibi karaciğerden metabolize edilir. Alkolle aynı enzim ve yolakları kullanan ilaçlar alındığı zaman karaciğerde bunları metabolize eden enzim miktarı yetersiz olacak ve hem alkolün, hem de aynı zamanda alınan ilacın metabolizması aksayacak ve toksik etkileri artacaktır.

Paracetamol

Normal sağlıklı bir karaciğerde 24 saatte 7-10 gram (14-20 tablet) alınması karaciğer toksisitesine neden olurken alkolik karaciğer hastalığında 2 gramın üstündeki dozlarda (toplam 4 tablet) karaciğer hasarına neden olabilir. Bu nedenle AKH olanların günde 2 tabletten fazla parasetamol almamaları önerilir.

Aspirin ve diğer antiinflamatuar ilaçlar

Aspirin ve steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar AKH olanlarda mide, barsak kaynaklı kanama ve renal bozukluklara neden olduklarından dolayı normal dozda (2 gramın altında ) parasetamol kullanımı  daha güvenlidir.

Diğer ilaçlar

Alkol ile birlikte sedatif ilaçlar kullanıldığında bu ilaçların merkezi sinir sistemi depresyonu oluşturma etkileri artar.


6.    Beslenmenin önemi nedir?

Alkol gastrointestinal sistem toksisitesi sonucu bağırsaklardan yetersiz emilime, bakteriyel aşırı çoğalmaya ve bağırsak geçirgenliğinde bozulmaya neden olur. Sonuçta alkolik karaciğer hastalığında kalori ve protein eksikliği ile beraber birtakım mineral ve vitamin eksiklikleri de gelişir.


7.    Obezite nasıl etkiler?

Karaciğerde yağlanama hepatiti oluşumu alkolik karaciğer hastalığının şiddetini artırmaktadır. AKH olan durumlarda fazla kilo alımından kaçınılmalıdır.

8.    Diyabet karaciğeri nasıl etkiler?

Kan şekeri yüksek seyreden diyabetik hastaların, kan şekeri normal seyredenlere göre karaciğer hasarı daha belirgindir. Bu nedenle kan şekeri regülasyonu önemlidir.

ALKOLİK KARACİĞER HASTALIĞINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER NELERDİR?

 

Aşırı miktarda alkol tüketenlerin yaklaşık % 25’inde AKH gelişir. Alkoliklerin otopside % 10- 15’inde siroz tespit edilmiştir. Aşırı alkol tüketen herkeste neden aynı şekilde AKH gelişmemektedir? Bu sorunun cevabı tek bir faktöre bağlı değildir.

 

  1. Alkolik karaciğer hastalığı için ne kadar alkol ne süreyle alınmalı?

           

Genellikle 5 yıldan daha uzun süre günde 80 gram alkol kullanımı erkekler için AKH gelişmesine neden olur. 6 kutu bira veya 1 litre şarap, 200 ml rakı 80 gram alkol içerir. Kadınlarda sınır günlük 20 gram alkoldür.

 

  1. Genetik özelliğin etkisi var mı?

 

AKH gelişiminde genetik önemli rol oynar. Alkolin metabolize edilme hızını genetik özellikler belirler ve bu da toksisite açısından önemlidir. Alkolü yavaş metabolize edenlerde toksisite daha fazladır.

Asya toplumunda alkolü metabolize eden enzim aktivitesinde yetersizlik sonucu toksik metabolitlerin birikimi sonucu ciltte kızarıklık, kalp hızında artma, şiddetli bulantı ve kusmaya neden olur. Bu da alkol tüketimini sınırlandıran bir özelliktir.

 

  1. Cinsiyet önemli mi?

 

Kadınlar alkolün etkisine daha çok duyarlı olmalarına rağmen erkeklerde siroz daha sık gözlenir. Ancak alkolik sirozlu kadınların beklenen yaşam süreleri alkolik sirozlu erkeklerden daha kısadır. Yani kadınlar daha az alkolle daha kısa sürede siroz olurlar ve daha kısa süre yaşarlar.

Kadınların alkole neden daha duyarlı oldukları kesin olmamakla birlikte bazı hipotezler öne sürülmektedir. Bunlar kadınların daha küçük yapılı olmaları ve kilogram başına düzen alkolün fazla olması, hormonal faktörler, alkol metabolize eden enzim miktarında yetersizlik gibi. Ancak aynı ağırlık ve yaştaki erkek ve kadın aynı sürede eşit miktar alkol tükettikleri halde kan alkol düzeyi kadında daha yüksek ve diğer organlardaki alkol toksisitesi  daha fazladır. Ancak alkol bağımlılığı durumunda alkol yoksunluğuna karşı duygularını kontrol etmede erkek alkoliklerden daha başarılıdırlar. Böylece aile bireyleri, sosyal çevreleri ve doktorları alkol bağımlılığından kolayca şüphelenmezler.

 

  1. Diğer karaciğer hastalıklarının varlığında alkol tüketilebilir mi?

 

Karaciğere potansiyel toksisitesi nedeniyle alkol kullanımı önceden var olan bir çok karaciğer hastalıklarının progresyonunu olumsuz anlamda etkiler. Özellikle hepatit C’de az miktarda dahi tüketilen alkol hepatit C virusunun çoğalmasını provake etmekte ve sonuçta karaciğer hasarını artırmaktadır. Yine benzer olarak hepatit B’li hastalarda alkol kullanımı hastalığın progresyonunu hızlandırmakta, siroza gidişi kolaylaştırmaktadır. Karaciğerde demir birikimi ile giden hemokromatoz denen hastalıkta alkol demir emilimini artırabilmekte ve demirin karaciğerde oluşturduğu hasarı şiddetlendirmektedir. Bu hastalarda karaciğer kanseri riski alkol kullanımına bağlı olarak en az iki kat artmıştır.

 

  1. Karaciğere zararlı olabilecek ilaçların kullanılabilir mi?

 

İlaçların büyük bir kısmı alkol gibi karaciğerden metabolize edilir. Alkolle aynı enzim ve yolakları kullanan ilaçlar alındığı zaman karaciğerde bunları metabolize eden enzim miktarı yetersiz olacak ve hem alkolün, hem de aynı zamanda alınan ilacın metabolizması aksayacak ve toksik etkileri artacaktır.

 

Paracetamol

 

Normal sağlıklı bir karaciğerde 24 saatte 7-10 gram (14-20 tablet) alınması karaciğer toksisitesine neden olurken alkolik karaciğer hastalığında 2 gramın üstündeki dozlarda (toplam 4 tablet) karaciğer hasarına neden olabilir. Bu nedenle AKH olanların günde 2 tabletten fazla parasetamol almamaları önerilir.

 

Aspirin ve diğer antiinflamatuar ilaçlar

 

Aspirin ve steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar AKH olanlarda mide, barsak kaynaklı kanama ve renal bozukluklara neden olduklarından dolayı normal dozda (2 gramın altında ) parasetamol kullanımı  daha güvenlidir.

 

Diğer ilaçlar

 

Alkol ile birlikte sedatif ilaçlar kullanıldığında bu ilaçların merkezi sinir sistemi depresyonu oluşturma etkileri artar.

 

 

  1. Beslenmenin önemi nedir?

 

Alkol gastrointestinal sistem toksisitesi sonucu bağırsaklardan yetersiz emilime, bakteriyel aşırı çoğalmaya ve bağırsak geçirgenliğinde bozulmaya neden olur. Sonuçta alkolik karaciğer hastalığında kalori ve protein eksikliği ile beraber birtakım mineral ve vitamin eksiklikleri de gelişir.

 

 

  1. Obezite nasıl etkiler?

 

Karaciğerde yağlanama hepatiti oluşumu alkolik karaciğer hastalığının şiddetini artırmaktadır. AKH olan durumlarda fazla kilo alımından kaçınılmalıdır.

 

  1. Diyabet karaciğeri nasıl etkiler?

 

Kan şekeri yüksek seyreden diyabetik hastaların, kan şekeri normal seyredenlere göre karaciğer hasarı daha belirgindir. Bu nedenle kan şekeri regülasyonu önemlidir.